Written by 17:16 Kognitywistyka

6 sposobów na szybkie wyjaśnienie, czym jest kognitywistyka

Każdy kognitywista staje przed dwoma wyzwaniami. Po pierwsze, jak nauczyć innych wymówienia nazwy tego kierunku. Po drugie, w jaki sposób szybko wyjaśnić, o co to właściwie jest. Wciąż wiele osób nic nie wie o kognitywistyce, a nam zaś ciężko jest opowiedzieć o tym w jednym zdaniu. Tym bardziej że nie zawsze jest na to czas. Nie zawsze też chcemy wymądrzać się przez pół spotkania, imprezy czy rozmowy rekrutacyjnej i zresztą nie możemy być pewni, czy za 5 minut nie będziemy tłumaczyć tego samego. Z tego powodu przedstawię wam 6 sposobów, z których sama korzystam.

1. Nauka o poznaniu

Kognitywistyka po angielsku to Cognitive Science, co dosłownie  na polski znaczy nauka o poznaniu. Zastanawiamy się w ramach tej dziedziny, w jaki sposób człowiek (umysł, mózg, komputer,…) poznaje świat. Przyglądamy się na różne sposoby zmysłom (czujnikom), z których czerpiemy jakąś informację ze świata, np. melodię za pomocą słuchu. A następnie zastanawiamy się, w jaki sposób została przetworzona, jakie szlaki mózgowe przebyła, itd. Na sam koniec przyglądamy się rezultatom i reakcjom, jakie zwracamy światu po przeanalizowaniu tego, co do nas dociera. 

2. Zajmujemy się przetwarzaniem informacji 

Jest w tym nieco komputerowego żargonu i podobieństwo do poprzedniego punktu. Poznanie możemy porównać do procesów zachodzących w komputerach. Podobnie, jak w tych urządzeniach mamy wejścia (zmysły, czujniki), przetwarzanie informacji z wykorzystaniem odpowiednich połączeń i zasobów (mamy software — umysł, hardware — mózg, pamięć, procesor)  i wyjść (reakcje, wyniki analizy). Jest to nawiązanie do Obliczeniowej Teorii Umysłu, które jest uproszczonym przebiegiem tego, co się dzieje w rzeczywistości. Teoria ta również jest krytykowana przez niektórych badaczy. Jest jednak prosta i pozwala szybko pokazać, o co nam chodzi bez zagłębiania się w szczegóły. 

3. Wymieniam wszystkie dziedziny, z jakich korzystamy

I tak mamy:

  • Psychologię
  • Filozofię
  • Neurobiologię
  • Lingwistykę
  • Antropologię
  • Logikę
  • Programowanie
  • Sztuczną inteligencję.
 
Może kojarzycie również taki diagram (obrazek)?  Może wam pomóc w czasie wymieniania dziedzin.

 

Dodajemy również, że łączymy te dziedziny ze sobą, żeby lepiej zrozumieć te złożone mózgowe/umysłowe/psychologiczne procesy. Po takiej wyliczance ludzie już mniej więcej wiedzą, gdzie się poruszmy. 

4. Wymieniam, co możemy badać

Zajmujemy się na przykład: 

  • umysłem
  • myśleniem
  • pamięcią
  • językiem
  • reprezentacjami umysłowymi
  • uwagą
  • percepcją
  • świadomością
  • podejmowaniem decyzji
  • sztuczną inteligencją.
 
Przyglądamy się tym zagadnieniom, biorąc pod uwagę różne dziedziny z listy powyżej. 

5. Wybieram przykładowe problemy kognitywistyki

 

Jeśli nie chcecie wzniecać dyskusji, lepiej pomińcie ten sposób. Nie z każdym rozmówcą się też sprawdzi. 

Poniżej bardzo krótka lista pytań, które zadaje się w kognitywistyce:

  •  Czy mózg i umysł to to samo?
  • Czy moje postrzeganie jest takie samo jak postrzeganie nietoperza?
  • Czy zmysł i pamięć wzrokowa działa na podobnej zasadzie jak film?
  • Jak stworzyć sztuczną inteligencję? 
  • W jaki sposób przetwarzamy język w mózgu? 
  • Co przyciąga naszą uwagę? 
  • Dlaczego sądzimy, że patyki w lesie, to węże?
  • Co to znaczy być istotą posiadającą świadomość  i jak taka świadomość wygląda?
  • Co myślimy, że myślimy, a co naprawdę się dzieje?
  • Jak często korzystasz z metafor w czasie twojej wypowiedzi?

 6. Potwierdzam i uzupełniam

 Zdarzają się tacy, którzy co nieco już wiedzą, a potem słyszymy, że: “Kognitywistyka to psychologia z rozszerzoną matematyką”. Po części się zgadza, ale może warto rozszerzyć horyzonty twoim rozmówcom?  
 
 
 A wy macie jakieś swoje strategie wyjaśniania, czym jest kognitywistyka? Chętnie się dowiem. 
 
Więcej artykułów o kognitywistyce znajdziesz tutaj.

Kognitywistyka, Neurobiologia, Psychologia

Ważny jest rezultat a nie droga?

Badanie, o którym chcę tu napisać, dotyczy szczęśliwych zakończeń. Okazuje się bowiem, że dla naszego mózgu nie jest ważna...

Read More

Językoznawstwo, Kognitywistyka, Neurobiologia, Psychologia

20 Znalezionych kognitywistycznych badań – wrzesień 2020

Co miesiąc pojawia się niezliczona ilość ciekawych badań psychologicznych i neurobiologicznych. Ja szukając pomysłów na kolejne...

Read More

Kognitywistyka, Psychologia

Narcystyczne brwi? – Kilka słów o Antynoblowskich nagrodach 2020

W różnorodnych czasopismach pojawiają się badania i doniesienia, które zwykle nikomu nie są potrzebne, ale się wydarzyły. Czasami...

Read More
(Visited 948 times, 1 visits today)
Close