Written by Ula• 14 lipca 2020• 09:13• Przemyślane

6 filmów, przez które zwątpisz w swoją decyzyjność

Kognitywistkę można wpleść niemal w każdy film, nie tylko do tych z zaburzeniami, neurologią czy sci-fi. Bądź co bądź w większości dzieł jest trochę psychologii, technologii, filozofii lub języka. Przedstawię wam teraz filmy, w które kwestionują nieco wolną wolę i naszą własną decyzyjność. Kto może podejmować wasze wybory za was? Uwaga na spoilery!

1. Matrix (1999)

Zaczniemy klasykiem. Uwięzieni w programie, który przypomina nasz świat, bohaterowie próbują się wyzwolić spod kontroli maszyny. W tym filmie to właśnie program komputerowy częściowo za nas decyduje, ale jeśli widzi zagrożenie może postarać się bardziej. Może pozwolić sobie między innymi na: ustalenie naszej kariery, wyborem naszego środowiska, naginanie rzeczywistości, dobieranie nam kontaktów, „całodzienną” kontrolę, wymazywaniem pamięci, powodowaniem śmierci. Ciężko nam się dowiedzieć, czy znajdujemy się w takim programie, więc jak mamy mieć pewność, że mamy na coś wpływ.

2. Truman Show (1998)

Jeśli wizja życia napisana przez program komputerowy wam nie pasuje, zawsze wasze doświadczenia mogą być wyreżyserowane. Tutaj manipuluje nami człowiek za siecią kamer i z bandą aktorów. Wasza nudna codzienność może być nawet ciekawa, kiedy ktoś ogląda ją w telewizorze. Nasze decyzje są tylko pozorne, bo to nie my jesteśmy reżyserem, ale tylko nieświadomymi aktorami.

3. Czarne lustro: Bandersnach (2018)

Nie dość, że twoje życie jest wyreżyserowane, to jeszcze jakiś gość z Netflixa decyduje, co masz wybrać. A w dodatku możecie mieć różną przeszłość w zależności od tych wyborów. Jak tu żyć?

4. Incepcja (2010)

Tutaj możemy mówić tak naprawdę o dwóch rodzajach braku decyzyjności. Po pierwsze ktoś może mieszać nam w snach i powodować naszą konkretną decyzję. Po drugie nawet jeśli coś zdecydowaliśmy, skąd wiemy czy było to w realu, czy w śnie.

5. Wyspa (2005)

Ludzie mogą budować wokół ciebie całkiem dobrą iluzję świata. Tworzą konkurs i wybierają zwycięzców, którzy tak na prawdę są przegrani. Niezależnie od tego, co zdobisz, jesteś tylko workiem organów, jeśli coś się zepsuje u twojego pierwowzoru.

6. Ralph Demolka (2012)

Mam dwa powody, żeby wspomnieć o tej bajce. Jak większości animacji i Disnejowskich produkcji są bohaterowie dobrzy i źli. Nakładamy na postaci w nich pewne role, z których ciężko im się potem wyplątać. Ich kolejne decyzje i możliwości mają podstawy w tych właśnie w tej wstępnie, odgórnej ustalonej oceny postaci. Innym powodem jest fakt, że mówi o grze. Czemu nie moglibyśmy być postaciami sterowanymi w grze? Simsy to tylko jedna z możliwości, ale co jeśli zaraz zacznie się Fallout a może wolicie Wiedźmina?

Dodalibyście coś do tej listy?

Jeśli się trochę przestraszyliście, to możecie nieco wyluzować, bo większość tych postaci próbuje się wyrwać z tego ciągu i zacząć decydować o sobie. Ty też możesz!