Written by 11:51 Kognitywistyka, Neurobiologia, Psychologia

Czy warto zrobić przerwę w czasie nauki?

Sesja się zbliża, więc to już najwyższy czas, żeby się czegoś pouczyć lub chociaż poprzeglądać sobie książki. Dla niektórych ze studentów będę to tygodnie powtarzania całego semestru oraz siedzenia z nosem w notatkach przez najbliższe tygodnie. Różne źródła podają rozmaite metody, które mają poprawić nasze umiejętności zapamiętywania. Możemy tak usłyszeć na przykład o tym, żeby nawiązywać materiał do różnych zmysłów lub tworzyć sobie schematy, fiszki itp. Spora część z nich nie zaszkodzi, część z nich może tylko nie pomóc. Dzisiaj o tym czy warto robić sobie przerwę w trakcie nauki.

Czemu warto?

Robienie sobie przerw w czasie nauki jest wskazane z kilku powodów. Po pierwsze możemy przez chwilę ochłonąć i zmniejszyć nasze zmęczenie wykonywaną czynnością. W czasie odpoczynku możemy siebie również nagrodzić za trud, jaki ponosimy (kostka czekolady albo cała tabliczka raczej nie zaszkodzi). Nauka oraz analiza danych może bardzo obciążać nasz system poznawczy, przez co każda kolejna minuta spędzona na tej czynności, będzie po prostu mniej efektywna niż te z początku siedzenia nad książkami. Mózg ma swoje ograniczenia w przetwarzaniu. O ile też to możliwe, dobrze w czasie przerwy robić coś różnego od tego, co robimy w czasie nauki. Jeśli ucząc się, wpatrujemy się godzinami w jakieś skomplikowane materiały na ekranie komputera, to kolejne godziny przed monitorem nie będą najlepszym pomysłem. Może warto na przykład wyjść na spacer. 

Dłuższe przerwy mogą sprzyjać spajaniu materiału oraz wtłaczaniu go w nasz system wiedzy. Podświadomie nasz mózg będzie sobie wszystko dalej analizować, żebyśmy później w łazience mogli krzyknąć sobie głośne: Acha! Eureka! Istnieje również, że w czasie snu dochodzi do takiego scalania informacji oraz usuwaniu zbędnych połączeń w mózgu. Dlatego pamiętajcie też, by nie siedzieć późno w nocy przed egzaminem. Swoją drogą inne badanie pokazało, że kawa utrzyma nas w krześle, ale nie poprawi naszych zdolności poznawczych, więc przed egzaminem lepiej się jednak wyspać.

Krótkie przerwy między krótką nauką

Badanie, o którym mowa dotyczyło nauki gry na pianinie, a więc zapamiętywaniu naciskania odpowiednich klawiszy po sobie. Sama czynność jest dość motoryczna, ale możemy nieco podciągnąć ją pod ogólną naukę. W gruncie rzeczy chodzi o zapamiętanie pojedynczych jednostek, a następnie złożenie ich w jedną i spójną całość.

Sam eksperyment polegał na tym, że przez 10 sekund osoba ćwiczyła sobie sekwencję, a przez kolejne 10 sekund odpoczywała i tak w kilkunastu turach. Zmierzono również ich aktywacje w mózgu. Okazało się, że takim sposobem bardzo szybko uczestnicy badania scalają sekwencję w jedną spójną całość, przez co szybciej i lepiej byli w stanie ją odtwarzać.

Zjawiska psychologiczne, które sprzyjają robieniu przerw

Myśląc o przerwach w czasie nauki, w głowie pojawiają się 3 zjawiska, które aż proszą się, żeby tu o nich wspomnieć. Pierwszym z nich jest efekt odstępu. Przerywana czynność jest lepiej zapamiętywana niż kiedy przedstawić ją w jednym bloku. Kolejnym w kolejce jest efekt Zeigarnik, który mówi, że zadanie niedokończone jest lepiej przypominane niż te skończone. Nie mówię, żeby uczyć się materiału tylko w połowie, bo to nam za bardzo nie pomoże. Jeśli jednak w połowie rozdziału sobie przerwiesz i zaczniesz kontynuować później, to z pewnością lepiej zapamiętasz początek, gdyż musisz się liczyć z tym, że wracając do czytania, potrzebujesz poprzednich wcześniejszych informacji do zrozumienia kolejnych, wiec starasz się o nich wciąż pamiętać.

Ostatnie wiąże się bardzo blisko z tym, co wiemy o uczeniu się. Ucząc się czegoś jednym ciągiem, najbardziej zapamiętujemy początek i koniec tego materiału. Środek zaś istotnie mniej. Zatem robiąc sobie przerwy w czasie uczenia się, tych początków i końców mamy więcej, co powinno zwiększyć nieco nasze szanse w zapamiętywaniu materiału.

Na koniec… małe pocieszenie

Przez całe lata szkoły zdarzyło się wam pewnie narzekać na naukę matematyki. Wydawała się trudna i do niczego niepotrzebna. Brak jednak takiej edukacji w okresie dojrzewania istotnie zmienia funkcjonowanie neuroprzekaźnika w naszym mózgu, osłabiając również nasze zdolności do rozumowania oraz innych zdolności poznawczych. Ostatecznie więc na coś się chyba przydała.

Więcej:

  • Zeigarnik B.W. (1983) Podstawy patopsychologii klinicznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
  • Stepan, M. E., Altmann, E. M., & Fenn, K. M. (2021). Caffeine selectively mitigates cognitive deficits caused by sleep deprivation. Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition.
  • Buch, E. R., Claudino, L., Quentin, R., Bönstrup, M., & Cohen, L. G. (2021). Consolidation of human skill linked to waking hippocampo-neocortical replay. Cell Reports35(10), 109193.
  • http://kanonpojecpsychologicznych.pl/encyclopedia/efekt-odstepu/
  • Zacharopoulos, G., Sella, F., & Kadosh, R. C. (2021). The impact of a lack of mathematical education on brain development and future attainment. Proceedings of the National Academy of Sciences118(24).

Kognitywistyka, Neurobiologia, Psychologia

Jak działamy w obliczu zagrożenia?

Patrząc na zwykłych ludzi znajdujących się w obecnym konflikcie Ukraińsko-Rosyjskim, zdajemy sobie z ich ogromu strachu stresu oraz...

Read More

Kognitywistyka, Logika, Przemyślane, Psychologia, Technologia

6 gier na telefon, które rozwiną twój mózg

Na telefonie możemy znaleźć wiele różnych aplikacji. Wiele z nich wbrew popularnej opinii pomaga zdobywać różnorodne...

Read More

Antropologia, Kognitywistyka, Przemyślane, Psychologia

Szczęśliwa nie na siłę

Uśmiechaj się i bądź szczęśliwy. Jak to zrobić? Wystarczy tylko kilka kroków, żeby osiągnąć pomyślność i sukces. Pozwól,...

Read More
(Visited 41 times, 1 visits today)
Tagi: , , , , , , , , , Last modified: 17 czerwca 2021
Close