Dziwne sny w czasie pandemii

Rok temu ludzie zaczęli zgłaszać dziwny ewenement: sny się stały bardziej wyraźne oraz coraz bardziej dziwaczne. Jeśli chcielibyśmy wskazywać na przyczynę tego zjawiska, to możemy zastanowić się na niedostatecznej dawce stymulacji różnymi bodźcami, kiedy znajdowaliśmy zamknięci w domach. Badania już dawno pokazały, że kiedy nie doświadczmy żadnych bodźców: wzrokowych, słuchowych, czuciowych, to nasz mózg zaczyna je sobie wytwarzać je sam za pomocą rozmaitych halucynacji (odnieść to można zarówno do sensory jak i sleep depravation). Podobnie będzie w przypadku tych snów. Co jeszcze możemy powiedzieć o pandemicznych i nie tylko snach?

Więcej koszmarów

Nie dość, że te sny stały się bardziej żywe, to jeszcze pojawiło się więcej koszmarów. W sumie, jakby się nad tym ponownie zastanowić, to nic nadzwyczajnego. Pandemia wiązała się z wieloma różnymi emocjami, m.in. strachem i stresem, które miały swoje odzwierciedlenie oraz źródło rozładowania napięcia właśnie we snach. Podobnie to z resztą występuje u osób posiadających PTSD. Jedno z badań pokazało, jak zmienił się sen w czasie pandemii w porównaniu do tego, co było przed nią. Podsumowując sen ponad 800 osób, wyszło, że 54.2% z nich spało więcej niż poprzednio. Zwiększyła się liczba pobudek w czasie snu u 28.6% oraz więcej koszmarów pojawiło się u 26% osób. Istotne znaczenie miał tu wyższy poziom stresu u ponad połowy uczestników (56%), który wpłyną przede wszystkim na krótszy sen, nieregularny tryb snu, częstsze pobudki i większą ilość koszmarów.

Widziałam pandemię we śnie

Wyższy stres wywarł również wpływ na treść samych snów w czasie pandemii. Pogrupowane tagi odnośnie snów zostały pogrupowane na tematy snów. Należałoby zauważyć, że właściwie w każdej z grup około połowy stanowiły sny związane z pandemią (55% – u wszystkich), a u osób z wyższym stresem było ich więcej (52% – sny z pandemią u osób z wysokim stresem, 44% – u osób z niskim stresem). Jeśli ciekawi was, jakie to były tagi lub tematy snów, to zapraszam was do samego badania, a tam znajdziecie wszystkie ważne tabelki (tutaj macie link). Dla przykładu podam wam kilka tematów snów u wszystkich:

• Problemy z podróżowaniem
• Operacje i związane z nimi komplikacje
• Kwarantanna oraz przeżywanie objawów zarażenia
• Apokalipsa
• Wojna
• Starsi w tarapatach
• Koncert
• Spóźnienie
• Picie alkoholu
• Wizyta siostry
• Wstyd na oczach ludzi

Inne badania wskazują, że osoby, które boją się o swoje zdrowie, częściej śnią im się sny związane ze zdrowiem. Natomiast osobom odczuwającym niepokój oraz stres śnią się rzeczy wzbudzające niepokój (emocje i obecna sytuacja często ma odzwierciedlenie w snach) oraz bardzo często występują tam zwierzęta czy zmiany lokalizacji. Ciężko zapomnieć również o jedzeniu. Potwierdzają również fakt, że dość często pojawia się w snach tematyka pandemii czy innych operacji medycznych.

Udało się również dostrzec pewną różnicę pomiędzy snami kobiet oraz mężczyzn w czasie pandemii. Sny kobiet stały się bardziej depresyjne i negatywne niż sny mężczyzn. Panie wykazywały wyższy poziom lęku, smutku, złości i odniesień do procesów biologicznych, zdrowia i śmierci w snach pandemicznych w porównaniu ze snami przed pandemią. Mężczyźni również mieli podobne odczucia, jak kobiety, jednak nie były one ta wyraźne jak u nich.

Ale po co nam takie sny:

Mamy 3 różne teorie, dlaczego właśnie takie sny nas spotkały. Więc tylko pokrótce je omówię.

Teoria symulacji zagrożeń

Zakłada ona, że śnienie uczy mózg uczenia się nowych strategii przetrwania, bez konieczności kontaktowania się z zagrożeniami w prawdziwym życiu. Co zaś daje nam ewolucyjną przewagę. Jeśli w rzeczywistości spotkamy podobne zagrożenie, jak we śnie, to już będziemy wiedzieć, jak działać.

Teoria regulacji emocji

Cała sprawa tyczy się emocji oraz ich regulacji. Wiemy, że wkrótce będziemy musieli zmierzyć się z negatywnymi emocjami, więc żeby zmniejszyć ich odczuwanie w tej okropnej sytuacji, śnimy o tym przed tym wydarzeniem. Przeżywamy je w bezpiecznej i całkowicie kontrolowanej sytuacji. Kiedy będziemy rzeczywiście musieli stanąć nimi twarzą w twarz, ich odczuwanie będzie mniej intensywne oraz mniej obciążające psychicznie.

Teoria stymulacji społecznej

Sny są miejscem, w którym mózg może trenować nowe strategie społeczno-behawioralne. Można próbować coś powiedzieć lub zrobić, nie martwiąc się o konsekwencje złego wyboru w prawdziwym życiu, a później swobodnie oraz zdecydowanie działać w codziennym życiu.

A wam co się śniło przez ostatni rok?

Publikacje o snach:

• Pesonen, A. K., Lipsanen, J., Halonen, R., Elovainio, M., Sandman, N., Mäkelä, J. M., … & Kuula, L. (2020). Pandemic dreams: network analysis of dream content during the COVID-19 lockdown. Frontiers in Psychology, 11, 2569.
• Schredl, M., Adam, K., Beckmann, B., & Petrova, I. (2016). Health dreams, health-related worries, and being ill: A questionnaire study. International Journal of Dream Research, 9(1), 82–85.
• MacKay, C., & DeCicco, T. L. (2020). Pandemic dreaming: The effect of COVID-19 on dream imagery, a pilot study. Dreaming, 30(3), 222.
• Barrett, D. (2020). Dreams about COVID-19 versus normative dreams: Trends by gender. Dreaming, 30(3), 216–221.
• Mota, N. B., Weissheimer, J., Ribeiro, M., de Paiva, M., Avilla-Souza, J., Simabucuru, G., … & Ribeiro, S. (2020). Dreaming during the Covid-19 pandemic: Computational assessment of dream reports reveals mental suffering related to fear of contagion. PloS one, 15(11), e0242903.
• https://www.inverse.com/mind-body/how-to-interpret-covid-19-dreams